الشيخ حسين المظاهري
32
حج، سلوك خداجويان (فارسى)
طواف و نماز آن دوّمين عمل در حج ، طواف است . مسلمانان بعد از احرام بستن در يكى از ميقاتها به سوى مكّه حركت مىكنند و پس از رسيدن به مسجدالحرام و زيارت كعبهء مقدّس به طواف خانهمىپردازند . طواف به معنى گرديدن به دور خانهء خداست ؛ طواف هفت دور انجام مىشود و از نقطهاى مشخّص ( مقابل حجرالاسود ) شروع و به همان نقطه ختم مىشود . از نظر فقهى ، طواف اين است كه حاجيان بايد در محدودهء مشخّص و جهت معينى به دور خانهء خدا حركت كنند و در هنگام طواف به اطراف ، به خصوص پشت سر خود نگاه نكنند . امّا از نظر اخلاقى ، طواف فدا كردن همه چيز براى خداست ؛ طواف كننده با زبان حال و با تار و پود وجود خود مىگويد : « خدايا من آمدهام تا خود را و همهء دلبستگىها ، دارايىها و عزيزترين نزديكان خود را در راه تو فدا كنم تا به قرب تو نايل شوم . » يكى از اسرار طواف اين است كه انسان بتواند از جان و مال خود در راه خداوند بگذرد ، ولى اگر كسى در طواف چنين احساسى نداشته باشد ، طواف او ارزش حقيقى ندارد و او فقط طوافى ظاهرى بهجا آورده است . البته ، اگر حاجى مناسك حج را مطابق نظر فقها انجام دهد ، طواف او صحيح است .